Ali Bey'den Lehcetü'l-Hakaik

1844-1899 yılları arasında yaşamış olan Ali Bey (a ve i uzun okunacaktır, mali sorunlardaki mali gibi) devlet adamlığı da yapmış mizah ustasıdır. Lehcetü l-Hakaik (Gerçeklerin Dili)'taki bazı maddeleri ilk olarak Teodor Kasap Efendi tarafından çıkarılan Türkçe ilk mizah dergisi Diyojen'de yazmıştır. Güllü Agop Efendi'nin Gedikpaşa tiyatrosunda oynanmak üzere telif ve tercüme tiyatro eserleri vardır. Moliere'in bazı piyeslerini de adaptasyon yoluyla Türkçe'ye çevirmiştir.

Buraya Tercüman 1001 Temel Eser dizisinin 32. kitabı olarak yayınlanan (yayın tarihi yok, ancak arka kapakta sonradan yapıştırılmış bir etikette fiyatının 40 lira olduğu yazılı, ayrıca bir Tercüman gazetesinin baş sayfa resminde manşet haberi şöyle: İşçi yevmiyesi en az 22-25 lira) ve Şemsettin Kutlu tarafından yayına hazırlanmış Lehcetü l-Hakaik'tan hoşuma giden bazı maddeleri seçip koydum. Aslında, "yazmaktan bıkıncaya kadar yazdım," desem daha doğru olacaktı, çünkü hemen hemen hepsi hoşuma gidiyor.

Yaş

Kadınların saklamaya muvaffak olabildikleri tek sır

Yara

Muharebe fabrikasının markası

Vefa

Köpeklerin fazileti

Vahşi

Sadece kendi düşmanını yiyen

Vaiz

Sermayesini yemeyen tacir

Pişmanlık

Vicdan hazımsızlığı

Nadir

Akla yatkın konuşan kadın

Nikah

Boşanmanın önsözü

Moda

Maymunların tanrısı

Melek

Yeryüzünde gördüğümüz bütün cennetten kovulanlar

Mahkeme

Allah oraya düşenleri korusun: Adalet pişirilen yer

Aptal

Bizim gibi düşünmeyen

Misal

Giydirilip kuşandırılmış hakikat

Müttefik

Bize ihtiyacı olan

Leylak

Kış mevsiminin yazdığı veda mektubu

Dil

Çok uzağı bile vurabilen silah

Elbise

Çoğu zaman kitabından daha güzel ve üstün cilt

Kelime

Eşyanın elbisesi

Kefen

Moda dergilerine müracaat edilmeden biçilen elbise

Kıskançlık

Korktuğuna uğramanın kestirme yolu

Kabiliyet

Affolunmaz hata

Falcı

İstediğimizi söyleyen

İnsan ömrü

Dönüş bileti satılmayan bir seyahat

Bilim

Açlıktan ne haber?

Adalet

Ayarı bozuk terazi

Bunama

Varılacak merhalelerin en sonu

Adet

Ahmakların kendisine tabi oldukları şey

Tabip

Gel sözümü dinle, sadece su iç

Sıfır

Gerek sayılarda, gerekse insanlarda bulunduğu yere göre değeri artıp eksilir.

Şeytan

Kadınların vefakar dostu

Şemsiye

Dostluk gibidir, yağmur zamanı bulunmaz.

Şüphe

Hiç hata yapmayan uyarıcı

Hırsızlık

Ekmek mi? Vay utanmaz herif! Milyon mu? Aşkolsun!

Saçma

Bizimle aynı fikirde olmayanların görüşü

Zeka

Susmayı bilmek

Dudak

Kadınlarda: Şeker kutusu

Yalakalarda: Buhurdan

Aşıkta: Fırın

Geçkin kızda: Nefes alacak yer

Yaşlı bekarda: Sineklik

Şarkı okuyanda: Demir kasa

Alacaklıda: Buzhane

Geviş getiren hayvanlarda: Kiler

Kuşlarda: Gaga

Dostluk

Fırtınalı havada içi dışına dönen şemsiye

Dost

Bize yardıma hazır zannettiğimiz kişi

Damat

Kaynana sahibi

Hayır-dua

Ucuz hizmet

Büyük tehlike

Güzel kadın

Narsizm

Gerçek aşk

Cüce

Büyük adamların yakından görünüşü

Cilve

İştah açmak için meze

Cesaret

Korktuğunu belli etmemek

Çerçeve

Resimlere ve fotoğraflara nüfuz ve önem kazandıran alet

Can sıkıntısı

Şeytanın avukatı

Reenkarnasyon

Hintlilerin inancına göre insanlar ölümden sonra hayvan olurmuş. Bizde tam tersi

Timsah

Tohuma kaçmış kertenkele

Tefekkür

(düşünme)

Beyni zehirleme

Tazallüm

(zulüm gördüğünden yakınma)

Zalimin yaptığı iş

Sedye

Kendinden geçmişlerin arabası

Türbe

Aile dolabı

Tarih

Kurt masalı. Züğürtledikçe eski defterleri karıştırmak

Veteriner

(baytar)

İnsana diyecek yok, çünkü hekimlere baş vurup vurmamak elindedir. Lakin şu zavallı hayvanlardan ne isterler?

Beğenmek

Aynaya bakarken hissedilen hal

Bahşiş

Mecburen verilen ihsan

Balkon

Aşık tüneği

Bale

Sağırlar operası

Barbar

Barutu icat etmeyenler

Avukat

Suçluların çamaşır yıkayıcısı

Avanak

Yakayı ele veren hırsız

İnsan

Ahlakı bozulmuş vahşi

İkramiye

Züğürt tesellisi

Akçe

Milyon tohumu

Dilbilgisi

Orta dereceli okullardaki işkence

İfakat

(hastalıktan kurtulma)

Zavallı doktorun bunda ne kabahati var?

Asil

Ben bilir miyim ya? Kendisi söylüyor.

Medyumluk

Olayların arkasından giden keramet

This page in English